جلسه امروز هیات دولت و مصوبات آن برای کاهش آسیب های اجتماعی پیامد اعتیاد دستمایه بحث دیشب برنامه گفتگوی ویژه خبری بود.
سردار مویدی قائم مقام ستاد مبارزه با مواد مخدر که لباس پلیس را از تن درآورده بود و کت و شلوار پوشیده بود مهمان حضوری این برنامه بود.سردار زاهدیان رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر و لیلا ارشد فعال مبارزه با این مواد نیز به صورت تلفنی در برنامه حاضر شدند.
در ادامه مشروح این میزگرد تلویزیونی را می خوانید.

چندمین جلسه بود که ستاد مبارزه با مواد مخدر تشکیل داد؟
مویدی:
امروز چهارمین برنامه ستاد مبارزه با مواد مخدر بود.

در دولت قبل هم تشکیل جلسه دادید آیا این جلسات کمکی به کاهش اعتیاد می کند؟
مویدی:
صرفا نباید نگاه کمی داشت، نگاه ملاک عمل، اقدامات دولت است. با تعداد کم جلسات، تحرکی که در دو سه سال گذشته شاهدیم، بی نظیر است.

آقای اژه ای گفتند با این جلسات کار به جایی نمی رسد. برای این انتقادات چه پاسخی دارید؟ خودتان هم 8 ماه پیش منتقد بودید؟
مویدی:
من در هر مسئولیتی بودم سعی کردم منصفانه اظهارنظر کنم. در دو سال گذشته از دولت تقدیر می کنم. حقیقتا زحمات آنها بخش اعظمی از آسیبها را در مبارزه با مواد مخدر کاهش داده. امروز شاهد شرایط نسبتا خوبی در مبارزه با این مواد داریم که مرهون تلاشهای گذشته است. از منظر ناجا در چندماه گذشته و الان به عنوان متولی این کار شهادت می دهم نظارت و کنترل و هدفمندی در زمان آقای رحمانی فضلی نسبت به گذشته قابل توجه است. بارها گفته ام ورود آقای رحمانی فضلی به عنوان دبیرکل ورود هدفمند و با برنامه است. آنچه در سطح کشور می بینیم انصافا بخش اعظم آن در دو سه سال گذشته بوده.


ولی شما خیلی انتقاد می کردید؟
مویدی:
نسبت به برخی دستگاه ها منتقد بودم. کیفیت به این دو سه سال برنمی گردد. آنچه اتفاق افتاده مدینه فاضله نیست و قطعا اشکالات فراوانی داریم و بایستی آسیب شناسی انجام شود. در منظر پلیس در گذشته می گفتم برخی از دستگاه ها آنگونه که باید در این عرصه وارد نشده اند و ستاد باید تلاش کند آن دستگاه ها بیشتر کار کنند. در دو سال گذشته کارگروهی برای بررسی آسیبهای اجتماعی تشکیل شد. نتیجه این کارگروه در قالب یک گزارش خدمت مقام معظم رهبری تقدیم شد. در سال جاری جلسه ای در محضر حضرت آقا تشکیل شد و به این نتیجه رسیدند منشا و منبع بسیاری از آسیبها، مواد مخدر است و این مواد ام الجرایم و ام الفساد است. ستاد مبارزه با مواد مخدر نیز در راستای تحقق شعار اقدام و عمل و مصوبه این جلسه، جلسات زیادی را تشکیل داد و برنامه ها را ابلاغ کرد و جلسه امروز برای گزارش دادن به ریاست جمهور و ایجاد هماهنگی لازم بود. این تصمیم گیری امروز انجام شد و نگاه همگانی در این جلسه و حس نگرانی را در چهره آقای رئیس جمهور و بقیه مشاهده کردم. این نشان می دهد حساسیت را در تمام دستگاه ها ایجاد کرده ایم. امروز تقسیم بین دستگاهی و تفکیک وظایف بین دستگاه ها اجرا شد.

مصوبات چه بود؟
مویدی:
در 10 سال گذشته رویکردما پیشگیرانه و اجتماعی محور بود. تنها راه مهار مواد مخدر، کار اجتماعی و پیشگیرانه است. در دو سه سال گذشته به جد آقای رحمانی فضلی وارد این میدان شده و برای همه دستگاه ها و اقشار و اصناف داریم این موضوع را تعمیم می دهیم.


در 10 سال گذشته مشی پیشگیری داشتید چطور با پایین آمدن سن اعتیاد و افزایش دامنه آن، نشان می دهد این راهکارها جواب نداده؟
مویدی:
بحث اعتیاد در کنار هسته ای و فقر و محیط زیست، از تهدیدهای اصلی جهانی است. این تهدید از جنس مردم است و تمرکز به حوزه اجتماع می تواند آن را مهار کند. کارهای پیشگیرانه بلندمدت جواب می دهد. در اقدامات فیزیکی لحظه ای نتیجه می گیرید. اگر اقدامات پیشگیرانه نبود چه بسا شرایط ما بدتر بود. شیب تند اعتیاد در کشورهای منطقه خیلی بدتر از ماست.

یعنی باید برویم خدا را شکر کنیم؟
مویدی:
از این وضعیت نگرانیم ولی از بحث اعظم گرایش به اعتیاد تقدیر می کنیم. اگر این کارها نبود، اقدامات ما خیلی باید گسترده تر می بود. همه مسئولان و دانشگاهیان به عنوان یک امر اولویت دار به این موضوع پرداخته اند.


وقتی راس مملکت در این قصه ورود می کند یعنی برنامه ریزی های قبلی قوت نداشته. این را می پذیرید؟
مویدی:
اگر یک نفر به اعتیاد گرایش پیدا کند برای من مسئول بد است. وضعیت موجود دال بر این نیست اقدامات صورت گرفته را نادیده بگیریم. چه بسا باید اقدامات بهتر انجام می دادیم. الان پیشگیری از اعتیاد را مردمی می کنیم. از هر منظر بنگرید اثبات شده بحث مواد مخدر بایست مردمی شود و از راه مردم از آن پیشگیری و مقابله کرد.


سردار محمد مسعود زاهدیان رئیس مبارزه با مواد مخدر ناجا به صورت تلفنی وارد بحث شد.
اوضاع در زمینه مبارزه با مواد مخدر چطوراست؟
زاهدیان:
مقوله مواد مخدر چند وجهی است و علتها و عوامل متعددی در تشدید یا کاهش موارد در این حوزه موثر است. تغییرات ساختار کشورهای همجوار، شرایط اجتماعی کشور برخی از ناهنجاریها را تشدید کرده. بر اساس اقدامات هر مقطع سعی کردیم بهترین اقدامات را انجام دهیم. در برخورد با افراد متجاهر، خرده فروشان یا مبارزات مرزی همیشه دستگاه ها مسئول نهایت سعی خود را داشته اند.


چرا الان وضعیت نامطلوب است؟
زاهدیان:
روند تغییرات باید ما را در روشهای جدید پیش می برد. امروز از لحاظ بخشهای مقابله ای امسال 218 تن مواد مخدر را کشف کردیم که 17 درصد نسبت به سال گذشته بیشتر است. در برخورد با معتادان متجاهر نسبت به پارسال 30 درصد افزایش عملکرد داشتیم و این اقدامات را تشدید می کنیم. حداقل در کلانشهرها تغییرات و اتفاقات خوبی را تا پایان امسال شاهد خواهیم بود.


سردار منتظر المهدی می گفت معتادان را جمع می کنیم ولی سریع برمیگردند. چرا اینطور است؟
زاهدیان:
فضا برای نگهداری این افراد کافی نیست. امروز هم گفتیم تمام معتادان متجاهر را ظرف یک هفته جمع می کنیم به شرطی که مسئولان درمان و نگهداری آنها، معتادان را نگه دارند. نقاط تجمع و حتی خود این افراد برای ما شناخته شده اند. هر روز داریم در حوزه برخورد با خورده فروشان فعالیت می کنیم. این افراد جمعی تحویل می شوند ولی ساختار ناکافی است و نگهداری این افراد به خوبی صورت نمی گیرد. برای تامین بخشی از هزینه ها امیدواریم مصوبه امروز زیرساختها را تامین کند. ما نیز آماده عملیات هستیم.


یعنی هنوز به شما اعلام نکرده اند. الان آمار معتادان چقدر است؟
مویدی:
آمار رسمی 1 میلیون و 350 هزار نفر است.

آمار واقعی است؟
مویدی:
بر اساس شیوع شناسی تایید شده، آمار این است. صحت یا ضریب خطا را ما داریم بررسی می کنیم. آمار را نمی شود حدودی گفت. آمار فعلی مربوط به 5-6 سال است. قبل از دولت یازدهم بوده.


قطعا وضع تغییر کرده؟
مویدی:
آیتم هایی دارد که باید بررسی شود. حتما این آمار باید بررسی شود و آمار دقیق برای مبنای تصمیم گیری باید گرفته شود.


متولی این آمار ستاد است؟
مویدی:
برنامه ریزی با ماست. زمان آمار جدید را نمی شود گفت ولی جزء برنامه های اولویت دار میان مدت ماست و در برنامه ششم اعلام می شود.


یعنی 5 سال طول می کشد؟
مویدی:
یکسال دیگر، دوسال دیگر ممکن است اعلام شود. مبنای هر اقدام آمار است.

شما گفتید از دستگاه هایی که وظیفه شان را انجام نمی دهید گلایه دارید. این دستگاه ها کدامند؟

مویدی: به عنوان ناظر اقدامات همه دستگاه ها که 20 مورد هستند شهادت می دهم هیچ موقعی این هماهنگی و همگرایی و همفکری دغدغه ایجاد نشده بود. فضای جلسه از شخص رئیس جمهور تا بقیه اعضا نسبت به عزم و اراده تاکید داشتند. این را در گذشته شاهد نبودیم. من قبلا گله مند بودم از برخی دستگاه ها که یکی شان خود صدا و سیما بود. امروز رئیس صدا و سیما در جلسه حضور داشت. از ایشان تقدیر کردم سنت شکنی کرد و به جلسه آمد. این تحرک رسانه را از حضور ایشان نتیجه گرفتیم.

 


لیلا ارشد مددکار اجتماعی و از فعالان مبارزه با مواد مخدر به صورت تلفنی وارد بحث شد.
چند سال است فعالید؟
ارشد:
12 سال است در دروازه غار تهران اولین مرکز کاهش اعتیاد زنان را افتتاح کردم.


بیشترین نیاز برای مبارزه با مواد مخدر چیست؟
ارشد:
خوشحالم دوباره نگاه پیشگیرانه برگشته و اولویت یافته. تلاش برای اقدامات میان بخشی به خصوص در آموزش و پرورش خیلی خبر خوبی است و امیدوار می شویم شرایط بهتر باشد. نقش ستاد هماهنگ کننده، سیاستگذارو برنامه ریزی است. انتظار دارم نظارت بر سازمانهای فعال در این حوزه شفاف و دقیق باشد. مثلا نظارت بر عطاری ها که یکی از معضلات فروش مواد مخدر را داریم.

منظورتان ترامادول است؟
ارشد:
بله. باید نظارت را از وزارت بهداشت بخواهیم. نقش ستاد هماهنگی است تا این مواد در اختیارجوانان قرار نگیرد.


کی باید نظارت کند که مواد در عطاریها توزیع نشود؟
ارشد:
نیازمند همکاری مشترک بین سازمانها هستیم. ستاد، یک سازمان نظارتی است و نقش پررنگی می تواند داشته باشد.


قبلا نگاه پیشگیرانه نبود؟
ارشد:
چرا، شاید سالهای 85 نگاه خوب و بهتری بود تا با ایجاد DIC بتوانند به افراد به خصوص بیماران HIV مثبت خدمات بهتری ارائه دهند. ولی در این سالها تغییراتی اتفاق افتاد و مراکز دچار کارکرد کمتری شدند. در سالهای گذشته کارها کمرنگ شد ولی ظاهرا قرار است اوضاع بهتر شود.


درباره مواد در عطاری ها ستاد چه کرده؟
مویدی:
در بحث عطاریها، وظیفه نظارت با وزارت بهداشت و اداره اماکن عمومی از طریق صنف مربوطه است. احیانا درباره اخبار در مکان خاص نیز نیروی انتظامی مسئول است. امروز ماموریت و شرح وظایف دستگاه ها تعریف شده.آنها می دانند در صورت وجود یک خبر وزارت بهداشت، صنف، پلیس مواد مخدر و اداره اماکن می تواند ورود کند.


آماری درباره برخوردها دارید؟
مویدی:
آماری همراهم نیست.

شما با عطاریها برخورد کرده اید؟
زاهدیان:
آمار همراهم نیست. ما همه هفته بسته به گزارشها برخورد داریم. هم در پلیس مبارزه با مواد مخدر یا اماکن این برخوردها در دستور کار است. گزارش برخورد با مواد فروشان از وظایف ماست. در حوزه عطاری نیز اتحادیه های صنفی باید فعالیت بیشتری داشته باشند. فردا صبح مجددا تاکید و پیگیری می کنم و گزارش را نیز ارائه می کنیم.


مردم مواد را دیدند با شما تماس بگیرند؟
زاهدیان:
مردم با سامانه 110 موضوع را خبر دهند.


الان تعداد معتادان متجاهر چقدر است؟
زاهدیان:
آمارها نشان می دهد حدود 60 هزار نفر معتاد متجاهر داریم.


بیمه معتادان چه شد؟ هیچ بیمارستانی معتادان را قبول نمی کند؟
مویدی:
در جلسه امروز اعتبارات مورد نیاز بیمه معتادان تصویب شد. پارسال 30 میلیارد و امسال 33 میلیارد بود. امروز تصویب شد اعتبارات 66 میلیارد باشد. اگر عملیاتی شود بخشی از مشکلات بیمه ای معتادان برطرف می شود.

الان رابطه تان با سمن ها چطور است؟
مویدی:
در ستاد مبارزه با مواد مخدر معاونتی به نام کاهش تقاضا داریم که اداره کل مشارکتهای مردمی در آن تعریف شده و با تشکلهای مردمی ارتباط دارد. نیازمندی های لازم در جهت تحقق اهداف از کانال این تشکلها اعلام می شود. مرتبا جلسه و برنامه داریم. با تعامل خوبی که داریم در سطح جامعه اینها برجسته است. مثلا در بحث خیرین 2000 نفر برای تامین نیازهای مالی اعلام آمادگی کردند. شاید چند برابر اعتبارات دولتی از این طریق نیازهای پیشگیرانه از اعتیاد را تامین کنیم.


همکاری با سمن ها در ستاد چطور بوده؟
ارشد:
این ارتباط همیشه بوده. بخشی حمایت از نهادها بوده. به نظر من سمن ها تجربیات ارزشمندی دارند و در صف مقدم فعالند. انتظار دارم اگر نظرات کارشناسی نهادهای مدنی و سمن های سالم شنیده شود. چون مشکلات را عینی مشاهده می کنیم.

نکته آخر در خدمت شما هستیم؟
مویدی:
امروز مواد مخدر روانگردان مهمترین مانع توسعه هر کشور در حوزه اقتصادی و اجتماعی است. تنها راه حداقل رساندن این نگرانی استفاده از پتانسیلهای اجتماعی است. دنیا به این نتیجه رسیده.